Türkiye’nin Avrupa savunmasındaki kritik rolü ve Yunanistan’ın itirazları gündemde. Avrupa’nın güvenlik mimarisi yeniden şekilleniyor.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından Avrupa, savunma kapasitesini artırma çabalarına hız verirken, Türkiye’nin kıtanın güvenliğindeki önemi de yeniden tartışma konusu oldu. Avrupa’nın önde gelen düşünce kuruluşlarından biri olan Centre for European Reform (CER), Türkiye’nin NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip olduğunu ve stratejik konumu ile gelişen savunma sanayisinin Avrupa için önemli bir ortak olduğunu vurguladı. Rapor, Türkiye’nin insansız hava araçları (İHA) üretim kapasitesinin Avrupa’nın savunma tedarik zincirindeki eksiklikleri gidermede önemli bir rol oynayabileceğini belirtti.
Türk savunma sanayii şirketlerinin Avrupa’daki faaliyetleri de dikkat çekici gelişmeler arasında yer alıyor. Türkiye’nin İHA üretim kapasitesi, son dönemde Avrupa ile yapılan ortaklıklarla kıta pazarına taşınıyor. Baykar ve İtalyan savunma şirketi Leonardo arasında kurulan ortak girişim, bu alandaki en önemli örneklerden biri olarak öne çıkıyor. İtalya hükümetinin şartlı onay verdiği bu ortaklık, Avrupa’da insansız sistemlerin geliştirilmesi ve üretimi üzerine çalışmalar yürütüyor.
Türkiye’nin Avrupa savunma sanayiiyle ilişkilerindeki bir diğer önemli başlık ise Eurofighter. Türkiye, İngiltere ile imzalanan bir anlaşma çerçevesinde 20 Eurofighter Typhoon savaş uçağı satın alacak. Anlaşmanın değeri 8 milyar sterline kadar ulaşması bekleniyor ve bu durum, yaklaşık 20 bin kişilik istihdam yaratacağı öngörülüyor. Türk pilot ve teknik personelin Eurofighter uçakları konusunda İngiltere’de eğitim alması da kararlaştırıldı.
Avrupa’nın savunma kapasitesini artırma planlarının önemli bir parçası olan SAFE mekanizması, AB’nin savunma sanayiini güçlendirmek amacıyla 150 milyar euroya kadar kredi sağlamayı hedefliyor. Ancak Türkiye’nin bu projelere katılımı belirli şartlara bağlı. Avrupa Komisyonu, üçüncü ülkelerin projelere katılabileceğini ancak daha geniş kapsamlı katılım için ayrı bir anlaşma yapılması gerektiğini belirtti. Türkiye ile böyle bir anlaşma henüz sonuçlandırılmış değil.
Yunanistan, Türkiye’nin SAFE kapsamındaki konumuna itiraz ediyor. Atina yönetimi, Türkiye’nin AB’nin savunma finansmanından daha geniş şekilde yararlanmasına karşı çıkıyor. Bu durum, Türkiye’nin AB ülkeleriyle daha geniş savunma projelerine dahil olmasını engelleyici bir siyasi engel oluşturuyor. Avrupa ülkeleri genel olarak Türkiye’nin savunma alanındaki önemine dikkat çekse de, Yunanistan’ın itirazları bu durumu karmaşık hale getiriyor. CER’nin değerlendirmeleri, Türkiye’nin askeri kapasitesi ve savunma sanayii üretiminin Avrupa güvenliği açısından büyük bir değer taşıdığını ortaya koyuyor.
