Sakarya’da coğrafi işaretle tescillenen ot süpürgeler, elektrikli temizlik ürünlerinin gölgesinde kalıyor ve sadece birkaç usta tarafından üretiliyor.
Bir dönem evlerin vazgeçilmez temizlik aracı olan ot süpürgeler, günümüzde modern elektrikli süpürgelerin ve temizlik robotlarının etkisiyle zor günler geçiriyor. Sakarya’da coğrafi işaretle tescillenen bu geleneksel ürünler, artık sadece birkaç usta tarafından üretiliyor. Ustaların uzun emekleri sonucunda, bu el yapımı süpürgeler 100 ila 150 lira arasında alıcı buluyor.
Ot süpürgelerin üretim süreci oldukça zahmetli. Hasat edilen süpürge otu, temizlenip kükürtle kurutulduktan sonra boylanıyor, ardından tek tek ayrılarak taslak haline getiriliyor. Son aşamada ise sapı hazırlanıp dikişleri atılıyor. Tüm bu işlemler el işçiliği ile gerçekleştiriliyor ve üretilen süpürgeler, Sakarya’dan Türkiye’nin farklı şehirlerine gönderiliyor.
Meslekte 46 yılını geride bırakan Selahattin Burucuoğlu, geçmişle bugünü karşılaştırarak, “Eskiden bu süpürgeler her evde vardı. Bahçede, balkonda ve halı temizliğinde sıkça kullanılırdı. Şimdi alışık olanlar yine evinde bulunduruyor ama eski gibi değil. Robot süpürgeler çıktı, halılar yıkamacıya gidiyor. Bizim işimiz de doğal olarak azaldı.” şeklinde konuşuyor.
Usta Şaban Boşluk ise mesleğin geldiği noktayı açıkça ifade ediyor: “Eskiden fayans yoktu, bu süpürgelerle her iş görülürdü. Şimdi kullanım alanı daraldı. Bir süpürge eskiden iki ayda biterdi, şimdi üç yıl gidiyor. Talep yok, çırak yok. Eskiden 2 bin kayıtlı esnaf vardı, bugün 50-60 kişi kaldı. Bu meslek bitti gibi bir şey, biz son demleriyiz.”
Baba mesleğini sürdüren Yusuf Özbek, ot süpürgenin yaşam alanının değiştiğini vurguluyor: “Süpürge eskiden evin içindeydi, şimdi dışarıda kaldı. Kırsalda, belediyelerde ve bazı iş yerlerinde hâlâ kullanılıyor ama talep yaklaşık 20 yıldır düşüyor. Geleceği olmayan bir meslek haline geldi. Ben 47 yaşındayım ve benden sonra bu işi yapacak kimse yok. Yine de ayakta kalıp bu geleneği biraz daha yaşatmak istiyoruz.”
