E vitamini eksikliği; yorgunluk, kas güçsüzlüğü ve görme sorunlarına yol açabilir. Belirtileri, nedenleri ve güvenli tüketim miktarlarını öğrenin.
Sürekli yorgunluk, kas güçsüzlüğü ve hareketleri kontrol etmekte zorlanma farklı sağlık sorunlarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, vücutta önemli görevler üstlenen E vitamini eksikliği de bu şikâyetlerin nedenleri arasında bulunuyor.
Günlük beslenmede vitamin ve mineral dengesine dikkat etmek sağlıklı yaşamın temel unsurlarından biri. C vitamini için turunçgiller, demir ve kalsiyum için yeşil yapraklı sebzeler öne çıkarken E vitamini çoğu zaman yeterince gündeme gelmiyor. Oysa bu vitamin, bağışıklık sisteminden hücrelerin korunmasına kadar birçok süreçte rol oynuyor.
Dengeli beslenen kişiler genellikle ihtiyaç duydukları E vitaminini gıdalar yoluyla alabiliyor. Ancak bazı hastalıklar, yağların ve yağda çözünen vitaminlerin emilimini bozarak eksikliğe neden olabiliyor.
E vitamininin vücuttaki görevleri
Cleveland Clinic’e göre E vitamini, yağda çözünen bir vitamin. Vücut bu vitamini besinlerdeki yağlarla birlikte emiyor ve taşıyor.
Aynı zamanda güçlü bir antioksidan olan E vitamini, hücreleri serbest radikallerin yol açabileceği hasara karşı korumaya yardımcı oluyor. Eksiklik halinde bağışıklık sisteminin hastalık ve enfeksiyonlara karşı etkili çalışması zorlaşabiliyor.
E vitamininin yeterli düzeyde olması göz hücrelerinin korunmasına da katkı sağlıyor. Yeterli alımın yaşa bağlı makula dejenerasyonu ve katarakt gibi bazı göz hastalıklarının daha düşük riskiyle ilişkili olabileceği belirtiliyor. Beslenme uzmanı Julia Zumpano da E vitamini eksikliğinin bazı göz sorunları açısından riski artırabileceğine dikkat çekiyor.
E vitamini eksikliği belirtileri
Cleveland Clinic’e göre E vitamini eksikliğinin etkileri çoğunlukla sinir sistemi üzerinde görülüyor. Kas güçsüzlüğü, görme sorunları ve vücut hareketlerini kontrol etmede zorlanma en dikkat çekici belirtiler arasında yer alıyor.
Bunlara ek olarak uyuşma, yorgunluk, reflekslerde yavaşlama, yürüme güçlüğü ve bağışıklık sisteminde zayıflama görülebiliyor. Daha ağır vakalarda görme kaybı veya körlük, beyin içinde kanama, gözlerde anormal damar gelişimi ve hemolitik anemi ortaya çıkabiliyor.
Bu şikâyetlerin yalnızca E vitamini eksikliğine özgü olmadığı unutulmamalı. Özellikle nedeni açıklanamayan ve uzun süren yorgunluk ya da kas güçsüzlüğü yaşayanların doktor değerlendirmesine başvurması gerekiyor.
E vitamini eksikliği neden olur?
Sağlıklı kişilerde E vitamini eksikliği nadir görülüyor. Bunun nedenleri arasında vitaminin birçok gıdada bulunması ve vücudun ihtiyaç fazlasını depolayabilmesi yer alıyor.
Eksiklik çoğunlukla yağ emiliminin bozulduğu durumlarda gelişiyor. Karaciğer hastalıkları, pankreatit, kistik fibrozis, Crohn hastalığı ve çölyak hastalığı bu sorunlara yol açabilen rahatsızlıklar arasında sayılıyor. Bazı nadir genetik hastalıklar da E vitamini seviyelerinin düşmesine neden olabiliyor.
Besinlere erişimin sınırlı olduğu bölgelerde yetersiz alım da risk oluşturuyor. Ayrıca çok düşük yağ içeren beslenme düzenleri, vücudun E vitaminini emebilmesi için yağa ihtiyaç duyması nedeniyle eksiklik ihtimalini artırabiliyor.
Günlük E vitamini ihtiyacı
NHS verilerine göre yetişkin erkeklerin günlük E vitamini ihtiyacı 4 miligram, kadınlarınki ise 3 miligram olarak belirtiliyor. Dengeli bir beslenme düzeniyle bu miktarın karşılanabileceği ifade ediliyor. Vücut kullanılmayan E vitaminini depolayabildiği için her gün aynı miktarda tüketmek gerekmiyor.
Yüksek doz takviyeler risk taşıyor
E vitamini yağda çözünen bir vitamin olduğu için yüksek doz takviyelerin kontrolsüz kullanılması sakıncalı olabilir. Fazla miktarın vücuttan kolayca atılamaması, vitamin seviyelerinin aşırı yükselmesine yol açabiliyor.
Uzman Julia Zumpano, yüksek miktarda yağda çözünen vitamin tüketiminin toksisiteye neden olabileceği uyarısında bulunuyor. Cleveland Clinic de aşırı E vitamini alımının ciddi kanama riskini artırabileceğini belirtiyor. Bu nedenle takviyelerin doktor önerisi olmadan yüksek dozlarda kullanılmaması gerekiyor.
Sürekli yorgunluk, kas güçsüzlüğü, uyuşma veya görme sorunları yaşayan kişilerin kendi kendine vitamin takviyesi başlamak yerine bir sağlık kuruluşuna başvurması önem taşıyor.
