Tripoliçe Katliamı, 1821’de Mora’daki Yunan İsyanı sırasında Türk ve Müslüman nüfusa yönelik saldırıların en kanlı örneklerinden biri olarak tarihe geçti.
1821 yılında Mora’da Osmanlı yönetimine karşı başlayan Yunan İsyanı, bölgedeki Türk ve Müslüman yerleşimlerini de hedef alan saldırıları beraberinde getirdi. Bu dönemin en kanlı olaylarından biri, Mora’nın idari merkezi Tripoliçe’de yaşandı.
19. yüzyılın başlarında Tripoliçe; Türkler, Arnavutlar, Rumlar, Yahudiler ve farklı toplulukların bir arada yaşadığı kozmopolit bir şehirdi. İsyanın Mora’ya yayılmasıyla birlikte Osmanlı kalelerinin çevresindeki Türk ve Müslüman halk, güvenli gördüğü Tripoliçe’ye sığınmaya başladı. Bu göç, kentin nüfusunu kısa sürede kapasitesinin çok üzerine çıkardı.
Aylar süren kuşatma açlık ve hastalık getirdi
Yunan isyancılar, Osmanlı savunma hatlarına yönelik saldırılarını sürdürürken Tripoliçe’yi de 1821 baharında kuşattı. Yaklaşık altı ay devam eden kuşatma boyunca şehirde gıda sıkıntısı baş gösterdi; açlık ve salgın hastalıklar halkın yaşam koşullarını daha da ağırlaştırdı.
Osmanlı savunmasının aşılmasının ardından isyancılar 5 Ekim’de Tripoliçe’ye girdi. Şehrin düşmesiyle birlikte, uzun süredir yetersiz beslenme ve hastalıklarla mücadele eden Türk ve Müslüman nüfusa yönelik saldırılar başladı.
Şehrin düşmesinin ardından katliam yaşandı
Yunan isyancılarının saldırılarında Türk ve Müslüman siviller öldürüldü, evler yağmalandı. Kadınların ve çocukların da hedef alındığı katliam günler boyunca sürdü. Tripoliçe Katliamı’nda hayatını kaybedenlerin sayısı konusunda tarihçiler arasında görüş birliği bulunmuyor. Bazı tarihçiler, ölü sayısının 40 bine yaklaştığını belirtiyor.
Yunan isyanının liderleri arasında yer alan Theodoros Kolokotronis de yıllar sonra yayımlanan hatıratında Tripoliçe’nin düşmesinin ardından gördüklerini anlattı. Kolokotronis, kente girişinden üç gün sonra sokakların öldürülen insanların cesetleriyle dolu olduğunu ve atının cansız bedenlerin üzerinden ilerlediğini yazdı. Hatıratında kadın ve çocukların da öldürüldüğünü belirten Kolokotronis, isyancıların öldürdükleri kişi sayısıyla övündüklerini aktardı.
Mora’daki demografik yapıyı değiştirdi
Tripoliçe Katliamı, Mora’daki nüfus değişiminin önemli dönüm noktalarından biri oldu. 1821’de isyan başlamadan önce bölgede on binlerce Müslüman yaşıyordu. İsyan sürecindeki katliamlar, sürgünler ve göçler sonucunda Müslüman Türk nüfusun büyük bölümü hayatını kaybetti veya bölgeyi terk etmek zorunda kaldı.
Tripoliçe’de yaşananlar, Yunan İsyanı’nın en kanlı safhalarından biri olarak tarihe geçti. İsyan boyunca meydana gelen şiddet olayları ve zorunlu nüfus hareketleri, Mora’daki Müslüman Türk varlığının büyük ölçüde ortadan kalkmasına yol açtı.
