‘Bu Bir Prova Değil ‘Le Réel’, belgesel tiyatro formunda gerçekliği sorgulayan bir yapım olarak sahneleniyor.
Yusuf Onur Aydın’ın yönetimindeki “Bu Bir Prova Değil ‘Le Réel'” adlı tiyatro oyunu, izleyicilere belgesel tiyatro formunda bir ‘gerçek’ sorgulaması sunmaya devam ediyor. Oyun, göçmen kadınların çalıştığı bir tekstil atölyesinin öyküsünü merkezine alarak birden fazla hikaye anlatıyor. Provalar sırasında, sahnede yer alan ekranlar sayesinde oyuncuların yakın plan görüntüleri izleyiciye sunuluyor. Bu durum, oyuncuların ellerine kamera alarak hem rollerini icra etmelerine hem de seyirciyi oyunun içine daha fazla çekmelerine olanak tanıyor. Oyun, 80 dakika boyunca seyirci ilgisini canlı tutmayı başarıyor.
Aydın, bu yapımın, “karşılaşmalar” teması etrafında yazdığı ve sahneye koyduğu üçlemenin son halkası olduğunu belirtiyor. Daha önce “Sıradan Karşılaşmalar” ve “Gölge Otobanı” adlı oyunlarla tiyatroseverlerin karşısına çıkan Aydın, bu üçlemede birbirinden bağımsız konuların işlendiğini ancak karakterlerin hayatlarının birbirlerini etkilediği hikayelere odaklandığını ifade ediyor.
Hazırlık Süreci
Aydın, oyunun yazım sürecinde belgesel tiyatro formunu kullanarak gerçek bir olayı canlandırma fikrinin yanı sıra, kendi tiyatro yapma sürecini de işlemek istediğini belirtiyor. Bu bağlamda, dışsal bir hikaye ile kendi yaratım sürecini bir araya getirerek, oyunun yaratım sürecinin belgesel anlatısını aktarmayı amaçladığını ifade ediyor.
Türkiye’de oyunun ele aldığı trajik olayların benzerlerinin yaşanmış olması, kadınlar üzerindeki erkek egemen baskının artması gibi iktidar politikalarının da sorgulanmasına neden oluyor. Bu bağlamda, gerçek ve trajik bir olayı canlandırma motivasyonundaki kadınların, kendi kişisel gerçekliklerindeki sorunları da provalarda açığa çıkıyor. Oyun, erkek yönetmenin ve erkek işverenin dertlerinin farklı olduğunu, bu erkeklerin empatiden uzak bir şekilde kendi sorunlarıyla meşgul olduklarını gözler önüne seriyor. Aydın, “Bir oyunun yapım sürecindeki zorluklar, oyuncu-yönetmen ve oyuncu-oyuncu ilişkilerini de anlatmış oldum. Gerçek ve kurmaca, prova ve oyun ekseninde ilerleyen oyunda ana odağım gerçeğin ne olduğunu sorgulamak oldu” diyor.
Aydın, Lacan’ın “Le Réel” kavramını, “Gerçek, sembolik alanın dışında olan yer” olarak tanımladığını belirterek, görünenin gerçekliğinin tartışılabilir olduğunu düşündüğünü ifade ediyor. Bu bağlamda, oyunun en önemli cümlesinin “Anlattıklarımız kadar var oluyoruz” olduğunu vurguluyor. Günümüz kapitalist dünyasında gösterdiğimiz, söylediğimiz ve anlattığımız şeylerin kimliğimizi oluşturduğunu, görünmeyen ve söylenmeyenlerin de derin gerçekler barındırdığını düşünüyor.
Oyun ve Performans
Tiyatro Watt yapımı olan “Bu Bir Prova Değil ‘Le Réel'” adlı oyunda Selen Uçer, Münir Can Cindoruk, Elif Nur Kerkük, Selin Hasar ve Yaren Özkoca gibi isimler, gerçeğin kurmacayla iç içe geçtiği bir anlatımda başarılı performanslar sergiliyor. Oyun, 11-12 Mart tarihlerinde (20.30) Arter, 16 Mart’ta (20.30) Moda Sahnesi ve 31 Mart’ta (21.00) DasDas Ataşehir’de sahnelenecek.
